Sahod, Bayarin: Saan Aabot Ang Kakarampot?

Posted on 3/3/26

Buong araw na kayod, isang buwang paghihintay. Para sa marami sa atin, ang sahod ay parang hanging dumaan lang—mararamdaman mo ang presensya pero hindi mo mahawakan nang matagal. Sa susunod na katapusan na naman ang pag-asa, habang ang sikmura ay kailangang busugin araw-araw.

Ang masaklap, ang mga bayaring ito ay hindi naman luho. Dati, kuryente at tubig lang ang itinuturing na "basic." Ngayon, ang internet at telepono na dating simbolo ng karangyaan ay naging kailangan na para makasabay sa takbo ng mundo. Hindi ka makakapag-aral, hindi ka makakapagtrabaho nang maayos kung wala ang mga ito.

Pati ang mga pangunahing pangangailangan, tila naging ginto na ang presyo. Matrikula, pamasahe, bigas—lahat tumataas, maliban sa halaga ng ating pagod. Sabi ng gobyerno, sapat na raw ang sampung libo. Pero nasaan ang kalkulasyon niyan? Saang palengke sila namimili? Paano pagkakasyahin ang halagang iyon sa isang pamilyang nangangarap mabuhay nang disente?

Dagdagan pa ng luma ngunit masakit na tanong: bakit mas mura ang halaga ng pagod sa probinsya kumpara sa Maynila? Pareho naman ang presyo ng de-lata, pareho ang pagod sa ilalim ng sikat ng araw, pero bakit may pagkakaiba ang sahod?

Sabi nila, basta’t marangal ang trabaho at walang tinatapakan, sapat na iyon. Pero sa realidad, kahit gaano ka magpakababa at magsumikap, may mga mapanlait at matapobreng tila ginagawa kang tuntungan. Ang dangal na iniingatan mo ay pilit na dinudumihan ng mga taong mapanlamang.

Kaya’t paano? Paano nga ba makakaraos sa sistemang tila idinisenyo para tayo ay laging kapos?