Pilipino Nagkakaisa para sa West Philippine Sea

Posted on 7/13/26

Sampung taon na ang nakalipas, nakamit ng Pilipinas ang isang makasaysayang tagumpay, hindi sa pamamagitan ng puwersa, kundi sa di-matitinag na kapangyarihan ng pandaigdigang batas. Ang desisyon ng Permanent Court of Arbitration noong 2016 ay malinaw na nagpawalang-bisa sa malawak na pag-angkin ng Tsina sa West Philippine Sea (WPS), isang pasya na patuloy na nagsisilbing pinakamalakas nating legal na sandigan sa pagtatanggol sa ating teritoryong pandagat. Nitong nakaraang weekend, habang ginugunita natin ang ika-10 anibersaryo ng makasaysayang arbitral award na ito, libu-libong Pilipino ang nagmartsa sa isang National Peace Walk, na nagpapahiwatig ng malinaw at matunog na mensahe: atin ang West Philippine Sea, at ipagtatanggol natin ito.

Ang arbitral ruling, na inilabas noong Hulyo 12, 2016, ng isang tribunal na binuo sa ilalim ng United Nations Convention on the Law of the Sea (UNCLOS), ay nagdeklara na ang 'nine-dash line' ng Tsina ay walang legal na batayan sa ilalim ng pandaigdigang batas. Kinumpirma rin nito ang soberanong karapatan at maritime entitlements ng Pilipinas sa loob ng Exclusive Economic Zone (EEZ) nito, kinikilala ang mga tradisyonal na pangisdaan tulad ng Scarborough Shoal kung saan ang mga mangingisdang Pilipino, Tsino, at Vietnamese ay makasaysayang nagamit ang kanilang nakagawiang karapatan sa pangingisda. Ang tagumpay na ito sa hustisya ay patunay sa pangako ng ating bansa sa mapayapang pagresolba ng hindi pagkakaunawaan at pagsunod sa isang rules-based international order.

Gayunpaman, ang tagumpay sa papel ay sinalubong ng patuloy na hamon sa karagatan. Patuloy na tinatanggihan ng Tsina ang pasya, aktibong kinokontrol ang mga lugar sa loob ng EEZ ng Pilipinas at pinaiigting ang mga aktibidad nito sa pagtatayo ng isla. Ang ating mga mangingisda ay patuloy na nahaharap sa panliligalig, pinapalayas mula sa kanilang tradisyonal na pangisdaan at isinasaalang-alang sa mapanganib na taktika ng mga barko ng Chinese Coast Guard. Ang kamakailang pag-angkin ng mga iskolar ng Tsina sa Batanes, na sinasabing ito ay isang 'natural geographical extension ng Taiwan,' ay higit pang nagpapakita ng walang humpay na katangian ng mga paglusob na ito at ang pangangailangan para sa walang pag-aalinlangang pagbabantay.

Kaya naman, ang National Peace Walk ay higit pa sa isang paggunita; ito ay isang makapangyarihang pagpapakita ng pambansang pagkakaisa at determinasyon. Pinagsama-sama nito ang mga Pilipino mula sa lahat ng antas ng buhay, lampas sa mga dibisyon ng pulitika, upang kolektibong igiit ang ating soberanya. Ang malawakang suportang ito ng publiko ay mahalaga, dahil ang pagtatanggol sa West Philippine Sea ay hindi lamang responsibilidad ng pamahalaan kundi isang kolektibong tungkuling makabayan na nangangailangan ng aktibong partisipasyon at pagbabantay ng bawat Pilipino. Ibinunyag ng isang kamakailang survey na karamihan ng mga Pilipino, 66 porsiyento, ay sumasang-ayon sa paghawak ng kasalukuyang administrasyon sa mga alitan sa West Philippine Sea, na nagpapahiwatig ng matibay na mandato ng publiko para sa isang matatag na paninindigan.

Ang ating karagatang teritoryo, partikular ang West Philippine Sea, ay isang yaman ng mahahalagang mapagkukunan. Ito ay tahanan ng mayayamang pangisdaan na nagtataguyod ng hindi mabilang na pamilyang Pilipino at nagtataglay ng makabuluhang hindi pa nagagamit na reserba ng langis at natural gas na mahalaga para sa ating seguridad sa enerhiya at pag-unlad ng ekonomiya. Ang pagsuko ng anumang bahagi ng napakahalagang teritoryo na ito ay nangangahulugang ikompromiso ang ating seguridad sa pagkain, pigilin ang ating potensyal sa ekonomiya, at pahinain ang mga susunod na henerasyon ng mga Pilipino na umaasa sa mga mapagkukunan na ito para sa kanilang kabuhayan at kagalingan. Ang pagtatanggol sa WPS ay isang pamumuhunan sa ating pambansang pamana at kinabukasan.

Mahalaga na patuloy na igiit ng ating pamahalaan ang ating soberanong karapatan nang may tapang, pagkakaisa, at malinaw na estratehiya. Kabilang dito hindi lamang ang diplomatikong protesta, na mahalaga upang patuloy na ilantad ang mga ilegal na aktibidad sa internasyonal na komunidad, kundi pati na rin ang pagpapalakas ng ating kakayahan sa pagtatanggol sa karagatan. Ang mga kolaboratibong pagsisikap sa mga bansang may parehong pag-iisip na nagtataguyod ng internasyonal na batas ay pantay na mahalaga, tulad ng idiniin ng pinagsamang pahayag mula sa 14 na bansa, kabilang ang Pilipinas, na muling nagpapatunay sa arbitral ruling. Ang mga partnership na ito ay nagpapalakas ng ating boses at nagpapatibay sa pandaigdigang pinagkasunduan sa kabanalan ng internasyonal na batas.

Sa ating pagtanaw sa hinaharap, ang laban para sa West Philippine Sea ay nananatiling isang mahalagang hamon para sa ating bansa. Ito ay isang pakikibaka na nangangailangan ng patuloy na pagiging makabayan, isang malalim na pag-unawa sa ating mga karapatan, at isang nagkakaisang hanay laban sa lahat ng pagtatangka na pahinain ang ating soberanya. Ang diwa ng National Peace Walk ay dapat magsilbing isang patuloy na paalala sa ating mga pinuno na ang sambayanang Pilipino ay nagkakaisa sa layuning ito, na humihingi ng walang mas mababa kundi ang ganap na proteksyon at paggiit ng kung ano ang karapat-dapat na atin para sa mga henerasyon na darating.